Τον Ιανουάριο του 2007, λίγο πριν ξεσπάσει η µεγαλύτερη κρίση που γνώρισε ποτέ µεταπολεµικά η χώρα, ο Γιώργος Πατούλης ανέλαβε τα ηνία του Δήμου Αμαρουσίου. Αυτό που αντιλήφθηκε από την πρώτη στιγµή ήταν ότι παρέλαβε έναν δήµο έτοιµο να “καταρρεύσει” από τη µια µέρα στην άλλη. Μια ωρολογιακή βόµβα που είχε ήδη ενεργοποιηθεί κι απειλούσε µε ολοκληρωτική καταστροφή έναν από τους πιο ισχυρούς δήµους της Ελλάδος.

Έναν δήµο που αποτελούσε το οικονοµικό µητροπολιτικό κέντρο του Λεκανοπεδίου, αφού οι επιχειρήσεις που είχαν έδρα στο Μαρούσι δηµιουργούσαν το 25% του ΑΕΠ της χώρας.

Πάνω από 350 εκατοµµύρια ευρώ τα χρέη του Δήµου Αµαρουσίου το 2007

Από την πρώτη µέρα που ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο Γιώργος Πατούλης κλήθηκε να αντιµετωπίσει τις συνέπειες µιας πολύ “βαριάς κληρονοµιάς” που του άφησε “προίκα” ο προηγούµενος δήµαρχος, Παναγιώτης Τζανίκος.

Αυτή η “βαριά κληρονοµιά” αποτελούνταν από:

– Χρέη και οφειλές σε Δηµόσιο και ασφαλιστικά ταµεία, αλλά και απλήρωτα δάνεια σε τράπεζες, που ξεπερνούσαν τα 250 εκατ. ευρώ.

– Υποθηκευµένη την ακίνητη περιουσία του δήµου, λόγω των δανείων που είχαν συναφθεί.

– Οφειλές δεκάδων εκατοµµυρίων ευρώ σε πολίτες, από απαλλοτριώσεις.

– Πίνακα οφειλών σε προµηθευτές και τρίτους που ξεπερνούσε τα 90 εκατ. ευρώ.

– Ένα πολυδαίδαλο, αναποτελεσµατικό, σπάταλο κι αδιαφανές µοντέλο λειτουργίας του Οµίλου Δήµος Αµαρουσίου, που αποτελούνταν από τον δήµο και τα 24 (!) Νοµικά Πρόσωπα και Δηµοτικές Επιχειρήσεις που είχαν συσταθεί από την προηγούµενη διοίκηση.

– Πάνω από 1.200 άτοµα προσωπικό, το οποίο εργαζόταν σε ένα καθεστώς εργασιακής ανασφάλειας και οµηρίας, λόγω του µοντέλου προσλήψεων που εφαρµοζόταν από την προηγούµενη διοίκηση.

– Μια πολιτική πολύ υψηλών ανταποδοτικών τελών, που καθιστούσε τον Δήµο Αµαρουσίου ως έναν από τους ακριβότερους, για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις, δήµους της χώρας.

Σχέδιο άµεσης δράσης από τις πρώτες εβδοµάδες

Αντί, από τη νέα δηµοτική Αρχή, να σηκωθούν τότε “τα χέρια ψηλά” µπροστά στα προβλήµατα αυτά, που αναδείκνυαν τον Δήµο Αµαρουσίου ως έναν από τους πιο χρεωµένους δήµους της χώρας, καταστρώθηκε γρήγορα ένα σχέδιο άµεσης δράσης, το οποίο τέθηκε σε εφαρµογή.

Το σχέδιο αυτό προέβλεπε τρεις βασικές κινήσεις:

1. Καταρχάς, την αποτύπωση της πραγµατικής κατάστασης, για να υπάρχει πλήρης και σε βάθος γνώµη του µεγέθους του οικονοµικού προβλήµατος.

2. Την ενηµέρωση των κατοίκων του δήµου για την πραγµατική οικονοµική του κατάσταση. Ο Γιώργος Πατούλης “έδωσε λογαριασµό” στους πολίτες.

3. Την κατάρτιση ενός σχεδίου δράσεων µε έµφαση στην αναδιαπραγµάτευση των δανείων, τη ρύθµιση των οφειλών και τη σταδιακή αποπληρωµή των οφειλών προς τρίτους.

Νέο µοντέλο λειτουργίας – Αποπληρωµή οφειλών – Ρυθµίσεις δανείων

Από το 2007 έως σήµερα εφαρµόζεται ένα νέο µοντέλο λειτουργίας του δήµου, που δίνει βάρος στην οικονοµική εξυγίανση και λειτουργική αναδιοργάνωσή του.

Στο πλαίσιο αυτής της νέας πολιτικής διαχείρισης:

– Αποπληρώθηκαν οφειλές προς ιδιώτες προµηθευτές που ξεπερνούν τα 100 εκατ. ευρώ.

– Έπειτα από µακρά κι επίµονη πετυχηµένη διεκδίκηση της δηµοτικής Αρχής, ρυθµίστηκαν οφειλές προς το κράτος και τα ασφαλιστικά ταµεία και διαγράφηκαν πρόστιµα και προσαυξήσεις, µε όφελος για τον δήµο και τους πολίτες του Αµαρουσίου που ξεπερνά τα 50 εκατ. ευρώ.

– Αποπληρώθηκαν πάνω από 25 εκατ. αποζηµιώσεις προς συµπολίτες µας από απαλλοτριώσεις.

– Εξοικονοµήθηκαν πάνω από 5 εκατ. ευρώ από “κουρέµατα” κι επιµηκύνθηκε µε επαναδιαπραγµάτευση η περίοδος αποπληρωµής των υφιστάµενων δανείων.

– Μειώθηκαν τα Νοµικά Πρόσωπα και οι Επιχειρήσεις του Δήµου, από 24 σε 2.

– Υπήρξε εξορθολογισµός στις δαπάνες λειτουργίας, χωρίς όµως να υποβαθµιστεί η ποσότητα και η ποιότητα των παρεχόµενων υπηρεσιών προς τους πολίτες.

– Δόθηκε έµφαση στη δηµιουργία ενός ισχυρού δικτύου κοινωνικών δοµών, που θα στήριζαν καθηµερινά στα χρόνια της κρίσης αυτούς που είχαν ανάγκη.

Βήµα-βήµα, χρόνο µε τον χρόνο, το έλλειµµα “γύρισε” σε πλεόνασµα

Η πορεία οικονοµικής εξυγίανσης του Δήµου Αµαρουσίου στη 12ετία 2007-2018 αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους ισολογισµούς του δήµου. Το 2007 ο ισολογισµός κατέγραψε έλλειµµα ύψους 16 εκατοµµυρίων ευρώ. Το 2017 ο Δήµος πέτυχε για τρίτη συνεχή χρονιά να καταγράψει πλεόνασµα, ύψους 9,5 εκατοµµυρίων. Ενώ τα ταµειακά διαθέσιµα του δήµου, την ώρα µάλιστα που ο πίνακας οφειλών προς τρίτους είχε σχεδόν µηδενίσει, ανέρχονταν στα 20 εκατοµµύρια ευρώ.

Με σταθερά βήµατα, συστηµατική δουλειά κι εφαρµόζοντας ένα ολοκληρωµένο σχέδιο οικονοµικής διαχείρισης, το Μαρούσι πέρασε στην “εποχή των πλεονασµάτων”. Με αποτέλεσµα σήµερα ο Δήµος Αµαρουσίου να “πατά γερά στα πόδια του”.

Αυξήθηκε η περιουσία της πόλης

Έργα υποδοµής προϋπολογισµού άνω των 120 εκατ. ευρώ

Τη δεκαετία 2007-2017 αυξήθηκε κατακόρυφα η περιουσία της πόλης. Δεκάδες µεγάλα και µικρά έργα υποδοµής εκτελέστηκαν σε όλο το Μαρούσι, σε κάθε γειτονιά του. Τα έργα αυτά αποτελούν σήµερα “προίκα” της πόλης και των κατοίκων της. Αποτελούν τη “θετική κληρονοµιά” που αφήνει στην επόµενη διοίκηση του δήµου ο σηµερινός δήµαρχος, Γιώργος Πατούλης.

Το ύψος των επενδύσεων που πραγµατοποιήθηκαν στην πόλη από πλευράς δήµου ξεπερνά τα 120 εκατ. ευρώ.

Τα χρήµατα αυτά δεν προήλθαν από τις τσέπες των δηµοτών, αλλά είναι αποτέλεσµα της αποτελεσµατικής διεκδίκησης και των ώριµων µελετών της σηµερινής δηµοτικής Αρχής.

Όλα όσα έγιναν στο Μαρούσι τα χρόνια αυτά, από πλευράς υποδοµών, προέρχονται από χρηµατοδότηση µέσω του Προγράµµατος Δηµοσίων Επενδύσεων, του ΕΣΠΑ και διαφόρων άλλων προγραµµάτων.

Οι νέοι αθλητικοί και πολιτιστικοί χώροι, η ενίσχυση της αντιπληµµυρικής προστασίας, η κατασκευή νέων παιδικών σταθµών, νέων σχολικών αιθουσών, τα έργα ανάπλασης στο κέντρο και τις γειτονιές της πόλης, οι νέες πεζογέφυρες, το νέο δίκτυο δηµοτικού φωτισµού, οι νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες, εξυπηρετούν σήµερα τις ανάγκες των κατοίκων, των επισκεπτών και των επαγγελµατιών της πόλης χωρίς να έχουν κοστίσει στον δηµοτικό προϋπολογισµό ούτε ένα ευρώ.

Μείωση πάνω από 40% στα ανταποδοτικά τέλη

Ταυτόχρονα, το ίδιο διάστηµα αξιοποιήθηκε και το τελευταίο ευρώ που πληρώνουν µέσω των ανταποδοτικών τελών οι κάτοικοι και επαγγελµατίες της πόλης, µε την αγορά νέου εξοπλισµού για την υπηρεσία καθαριότητας, νέων οχηµάτων για τη δηµοτική συγκοινωνία κ.λπ.

Κι όλα αυτά έγιναν χωρίς να αυξηθεί ούτε ένα ευρώ η επιβάρυνση των πολιτών, αντίθετα µειώθηκε πάνω από 40% το ύψος των ανταποδοτικών τελών.

Ενώ για µια σειρά από ευπαθείς κοινωνικά οµάδες προβλέφθηκε η έκπτωση κατά 50% ή και η πλήρης απαλλαγή από την καταβολή τελών (π.χ., τρίτεκνοι, πολύτεκνοι, άτοµα µε αναπηρία, άποροι, µακροχρόνια άνεργοι, µονογονεϊκές οικογένειες, νέοι επαγγελµατίες κ.λπ.).

Ο Δήµος Αµαρουσίου είναι ο πρώτος δήµος στη χώρα που εφάρµοσε στοχευµένες µειώσεις στα ανταποδοτικά τέλη σε ευπαθείς κοινωνικά οµάδες.

Για το 2019 έχει αποφασιστεί µείωση 20% δηµοτικών τελών σε όλα τα καταστήµατα του ιστορικού εµπορικού κέντρου και τις κατοικίες και 15% στις εµπορικές επιχειρήσεις.

Θετικά οικονοµικά αποτελέσµατα, µε ισχυρό κοινωνικό πρόσηµο

Με αυτά τα δεδοµένα επιτεύχθηκε ένα µικρό οικονοµικό θαύµα στον Δήµο Αµαρουσίου, σε µια δεκαετία έντονης πολιτικής ρευστότητας, διαρκούς εναλλαγής κυβερνήσεων και σε περιβάλλον σκληρής µνηµονιακής δηµοσιονοµικής πολιτικής, έχοντας µάλιστα στη διάθεσή του σηµαντικά λιγότερους πόρους (µείωση της κρατικής χρηµατοδότησης στην αυτοδιοίκηση κατά 60% την περίοδο 2010-2018).

‘Όµως όχι µόνο τα κατάφερε, αλλά πέτυχε σε περίοδο κρίσης να δηµιουργήσει στον δήµο του σηµαντικές κοινωνικές δοµές και να υλοποιήσει δεκάδες κοινωνικά προγράµµατα (µεταξύ άλλων παιδικοί σταθµοί, κοινωνικό παντοπωλείο, φαρµακείο, δηµοτικό πολυϊατρείο, κέντρο ηµέρας νόσου Αλτσχάιµερ, κέντρο δηµιουργικής απασχόλησης ατόµων µε αναπηρία, πρόγραµµα καταπολέµησης της φτώχειας, γεύµατα αγάπης, δηµοτικοί λαχανόκηποι, ΚΕΠ Υγείας κ.λπ.), που αναδεικνύουν το ανθρώπινο πρόσωπο του Δήµου Αµαρουσίου και της δηµοτικής του Αρχής.

Γιατί ένας δήµος δεν αρκεί να έχει θετικό οικονοµικό πρόσηµο. Πάνω από όλα πρέπει να έχει και κοινωνικό, αφού, όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Πατούλης, “αξία δεν έχουν οι αριθµοί, αλλά οι άνθρωποι”.

*Αναδημοσίευση από την ελληνική έκδοση του περιοδικού Forbes.